Skip links

Een goede nachtrust is veel waard: het belang van continuïteit binnen het familiebedrijf

Een familiebedrijf is een term die de afgelopen jaren enorm aan mediabekendheid heeft gewonnen. Het is niet eenvoudig om er een definitie op te plakken, maar in wezen betreft het een onderneming die in hoge mate wordt beheerd door (de leden van) een familie, vaak over meerdere generaties heen. In de regel zal een lid van de familie vaak een rol spelen met betrekking tot de dagelijkse leiding van het bedrijf. De grootte van het bedrijf is verder irrelevant.

In de praktijk herkennen we drie problematieken die steeds terugkomen: normen en waarden, opvolging binnen het bedrijf en vragen omtrent (de optimalisatie van) het persoonlijk vermogen. Onze reeks van artikelen met betrekking tot het bewaren van de continuïteit binnen het familiebedrijf vangt aan met het familiecharter, nog steeds een te weinig gebruikt instrument om de normen en waarden van de familie duidelijk en weloverwogen weer te geven.

 

Wat houdt het in?

Het is quasi onmogelijk om sluitend te beschrijven wat (het opstellen van) een familiecharter inhoudt, vermits ieder charter bij uitstek maatwerk is. Het familiecharter moet duidelijk weergeven wie de familie is, haar omvang, haar cultuur, de onderlinge relaties tussen de familieleden en wat het familiebedrijf in kwestie inhoudt, dit alles rekening houdende met de huidige en specifieke omstandigheden.

Een familiaal charter zorgt voor een schriftelijke neerslag van tradities en ongeschreven, soms zelf onuitgesproken, afspraken binnen een familie. Het kan worden beschouwd als een vorm van familiale governance binnen een onderneming. Het charter kan diverse aspecten van het familiebedrijf regelen, denk maar aan een opsomming van familiale waarden, de visie als eigenaar van het bedrijf, afspraken omtrent de eigendom van de aandelen (in overeenstemming met de aandeelhoudersovereenkomst), eventuele carrières in het bedrijf voor de volgende generaties, de dagelijkse leiding van het bedrijf, de toekomstige opvolging en ga zo maar door.

 

Waarom heeft de familie er baat bij?

Allemaal goed en wel, maar waarom zou een familie dit op papier zetten als het momenteel reeds op “wieltjes loopt” binnen de onderneming?

De familie heeft er om diverse redenen baat bij om in een familiaal charter duidelijke spelregels vast leggen. In eerste instantie laat dergelijk charter toe om te anticiperen op problemen of conflicten. Eenmaal de familie zich in een conflict bevindt, is het moeilijk om nog het juiste pad te bewandelen. Doordat de aandeelhouders met elkaar verwant zijn, neemt de emotie de bovenhand en wordt het probleem verlaten om de focus te leggen op de individu die tot het probleem aanleiding heeft gegeven. Een eenvoudig voorbeeld betreft de tewerkstelling van (verre) familieleden of (klein)kinderen in het familiebedrijf. Wanneer dergelijke situatie zich nog niet voordoet, is het eenvoudiger om te discussiëren, zij het dan op abstracte wijze, over voorwaarden tot intrede. Men kan bijvoorbeeld voorzien in een objectieve selectieprocedure, waardoor verwatering binnen het bedrijf wordt vermeden.

Daarnaast valt het op dat het vastleggen van regels met betrekking tot de werking van het familiebedrijf de eenheid vergroot. Men verwezenlijkt als familie samen de totstandkoming van een charter dat de waarden vertegenwoordigt, waarbij belangrijke vaardigheden zoals communicatie, luisteren en het uitpraten van conflicten worden aangescherpt. Het kan aldus worden beschouwd als een vormende activiteit voor de familie, waarbij de verschillende leden worden verplicht grondig na te denken en van gedachten te wisselen over zwaarwegende onderwerpen die het familiebedrijf (in de toekomst kunnen) raken.

Dat brengt ons tot het laatste niet te onderschatten voordeel van het opstellen van een familiecharter, namelijk dat belangrijke onderwerpen die de relatie tussen de familieleden en het familiebedrijf (kunnen) raken, bespreekbaar en expliciet worden gemaakt. Binnen bepaalde familiebedrijven, waar geen familiaal charter werd opgesteld, ontstaat soms discussie, onrust of zelfs conflict omdat de werkingsregels binnen de onderneming vaag of impliciet zijn of de situatie zo gespannen is geworden dat het ‘uitpraten’ moeilijk wordt of zelfs bijna geen zin meer heeft. Het grote voordeel van het benoemen en opstellen van de spelregels binnen het familiebedrijf is dat alles wat tot dan toe niet werd besproken, wat onder de oppervlakte bleef sudderen, of zelfs (nog) niet in gedachten is opgekomen, plots uitgesproken wordt en duidelijk wordt neergeschreven in een bindend schriftelijk document.

 

Nog een goede raad…

Het belang van het opstellen van een familiecharter is aldus duidelijk. Afsluiten doen we met een goede raad. Neem de tijd om tot een sluitend en goed familiecharter te komen. Ieder lid van de familie moet zich hier voldoende comfortabel bij voelen. Creëer een open sfeer en durf ieder onderwerp, hoe gevoelig dan ook, aan te snijden. Het is steeds nefast voor een familiebedrijf, maar evenzeer voor de onderlinge relaties in de familie zelf, om een delicaat onderwerp onder de mat te schuiven en verder te laten ‘rotten’ tot de situatie niet langer op te lossen is. Professionele begeleiding kan helpen om structuur te brengen in de besprekingen, de gesprekken te vergemakkelijken en in het bijzonder een open dialoog tot stand te brengen.

Taxius staat u en uw familie hier graag in bij.

 

 

 

Leave a comment

Name*

Website

Comment